مجمع : چون در پيمانه و سنگ كالا كمتر مقدار و اندازه را نميتوانند بسنجند ، و موجب حرج است و كارى دشوار ، به اين جمله اعلام شده است كه فقطَّ مواظبت از كم فروشى كافى است . تفسير حسينى نوشته است : در ينابيع آورده‌اند كه بعد از نزول اين آيت صحابه گفتند : يا رسول اللَّه ما قادر نيستيم در آن كه در وزن زبانه ى ترازوى با دو - پلَّه چنان برابر باشد كه بيك موى ميل نكند ، حقّ سبحانه اين آيت فرستاد . « وَإِذا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَلَوْ كانَ ذا قُرْبى » 153 مجمع : يعنى عدالت كنيد اگر چه بر خويشاوند باشد . چون اگر انسان عادت كرد كه در گفتار خود به عدالت باشد اين عادت او را وادار مىكند كه در كار خود هم عادل باشد ، و بزرگترين وسيله ى عدالت در عمل عدالت در سخن است ، از اين جهت گفته شده است « إِذا قُلْتُمْ » و امر به عدالت در قول شده است نه در فعل . و بعضى گفته‌اند : معنى جمله اين است : اگر حكم كرديد يا شهادت داديد ، در حكم و شهادت خود به عدالت باشيد ، و اين جمله از دستورهاى بسيار بليغ است كه با اختصار شامل عموم اقرارها است و وصيّت و شهادت و فتوى و حكم و مذهب و امر بمعروف و نهى از منكر . تفسير تنوير المقباس : يعنى چون سخنى گفتيد راست بگوئيد . فخر : قاضى گفته است : اين دستور شامل همه ى گفتنيها است پس آنچه براى دعوت بدين گفته مىشود بايد مختصر و مفيد و مستدلّ بىحشو و زوايد باشد با كلمات مأنوس و نزديك بفهم عموم ، و نيز دستور امر بمعروف و نهى از منكر را معيّن كرده است كه بايد سخنى عادلانه باشد كه پر گفتن و آزار مردم در آن نباشد ، و ايجاد وحشت در دلها نكند ، و از اندازه ى لازم كم نباشد كه مقصود فهميده نشود و نيز حكايت و سرگذشت كه مردم نقل ميكنند بموجب اين جمله بايد كم و زياد از اصل مطلب نشود ، و همچنين پيغامى كه از كسى مىبرند بىكم و زياد بايد ابلاغ شود . « وَبِعَهْدِ اللَّه أَوْفُوا » 153 طبرى : يعنى بوصيّت خدا رفتار كنيد و به -